Hoe ontstaan hartritmestoornissen en wanneer zijn deze gevaarlijk ?

Het hart is een holle spierpomp, aangedreven door de natuurlijke gangmaker of de sinusknoop die in rust ongeveer 70 maal per minuut een elektrische prikkel afgeeft. Soms neemt een abnormale prikkel het commando van de sinusknoop over waarbij de hartspier te vroeg en minder efficiënt bloed wegpompt. Eén enkele prikkel is onschuldig en wordt soms aangevoeld als een ‘overslag’. Evenwel kan de elektrische aandrijving hierdoor zo verstoord worden dat deze in cirkel blijft doordraaien waarbij tachycardie ontstaat. Het hart slaat dan ‘op hol’ en klopt onnodig snel. Als de ritmestoornis optreedt in de lager gelegen hartkamers ontstaat er kamertachycardie. Kamertachycardie die optreedt in een vermoeid hart is altijd gevaarlijk omdat deze kan ontaarden in kamerfibrillatie. In dit laatste geval is er elektrische wanorde in de lager gelegen hartkamers zodat de aandrijving van de hart pomp uitvalt en er hartstilstand optreedt. Hartstilstand door kamerfibrillatie is niet altijd het gevolg van kamertachycardie maar kan ook te wijten zijn aan een bijwerking van geneesmiddelen of komt vaak voor in de eerste uren na een hartaanval. Een hartaanval ontstaat als een bloedklonter één van de kroonslagaders van het hart die instaan voor aanvoer van zuurstofrijk bloed plots afsluiten dit is niet hetzelfde als een hartstilstand.

Bij een hartstilstand krijgen de hersenen geen bloed meer en wordt men bewusteloos. Elke verloren minuut vóór het herstel van de circulatie betekent 10% meer kans op irreversibele hersenbeschadiging of overlijden. De pompwerking wordt hersteld met een elektrische schok op de borststreek door een uitwendige defibrillator, bediend door professionele gebruikers die ter plaatse moeten komen en dit kost tijd. Tegenwoordig staan in openbare plaatsen automatische defibrillatoren ter beschikking zodat sneller hulp beschikbaar is voor een slachtoffer met kamerfibrillatie. In afwachting van de hulpdiensten verhoogt men evenwel nog steeds de kans op overleving door het onmiddellijk toepassen van hartmassage.